Participatory Action Research for Positive Change

Categories , , , , ,

Description

Destigmatiseren van sekswerk in Tilburg

Aanleiding voor actie!

In 2016-2018 voerden PROUD (de vakbond voor sekswerkers) en Aidsfonds – Soa Aids Nederland onderzoek uit naar sekswerk, stigma en geweld in Nederland. In het onderzoek werden vier vormen van geweld onderscheiden, namelijk sociaal/emotioneel geweld, financieel geweld, seksueel geweld en verbaal geweld. Veel geweld blijkt voort te komen uit het stigma rondom sekswerk. Het stigma heeft een grote invloed op de manier waarop sekswerkers in Nederland handelen en behandeld worden (Aidsfonds, 2018).

Niet eerder waren er op deze schaal cijfers om het stigma jegens sekswerkers in kaart te brengen. Het succes zat in het participatieve karakter van de onderzoeksopzet. Het feit dat sekswerkers in dit onderzoek betrokken waren als onderzoeksassistenten bleek van grote meerwaarde voor de respondenten. Er werd een brede doelgroep bereikt die in open en gelijkwaardige gesprekken hun ervaringen konden delen. Ook was de betrokkenheid van de sekswerkers belangrijk voor de duiding van de onderzoeksresultaten met betrekking tot het ervaren stigma en geweld.

Stigma komt ook terug als belangrijk thema in het onderzoek naar de sociale positie van sekswerkers van Regioplan (2014) en Intraval (2018). In het onderzoek van Regioplan spreken sekswerkers uit dat zij vinden dat het imago van het beroep sekswerker bij organisaties, instellingen en burgers verbeterd moet worden (2014). Het stigma rond sekswerk is een belangrijk en complex onderwerp dat meer aandacht verdient. Via Participatief Actie Onderzoek willen wij samen met alle betrokken het stigma rond sekswerk in kaart brengen en oplossingen co-creëren voor positieve verandering!

Waarom Participatief Actie Onderzoek?

PAO is een benadering die mensen in staat stelt met elkaar complexe problemen in hun dagelijks (werk)leven op te lossen. Alle betrokkenen worden bij elkaar gebracht om door middel van een dialoog -een communicatievorm die erop gericht is de ander te begrijpen, van elkaar te leren en juist de diversiteit van perspectieven te gebruiken- tot nieuwe inzichten te komen met als doel om een positieve verandering teweeg te brengen. De methoden zijn niet strikt kwalitatief of kwantitatief zoals in ander sociaal wetenschappelijk onderzoek. Er kan een combinatie worden gebruikt, aangevuld met creatieve methoden, afhankelijk van de probleemstelling en de doelgroep.

PAO vormt de brug tussen wetenschap en de praktijk, ofwel tussen onderzoek en actie. Doordat iedereen bijdraagt aan de resultaten en oplossingsrichting, wordt de ‘conclusie’ al direct breed gedragen, en kan er direct tot actie worden overgegaan. PAO is er op gericht positieve verandering teweeg te brengen mét alle partijen die betrokken zijn bij een onderwerp.

Het organiseren van een PAO met deze vaak door omstandigheden kwetsbare en gemarginaliseerde doelgroep bevordert niet alleen destigmatisering van deze beroepsgroep, maar versterkt ook het empowerment van de hele gemeenschap. Stigma en empowerment zijn twee kanten van dezelfde medaille. Het stigma op sekswerk leidt tot discriminatie, sociale uitsluiting, psychisch en fysiek geweld en een gebrek aan arbeids- en institutionele rechten. Alleen al het opzetten van een PAO met sekswerkers creëert empowerment en daarmee dus destigmatisering. Het stigma op sekswerk ligt ten grondslag aan alle complexe problemen waar sekswerkers (soms op dagelijkse basis) mee te maken krijgen. Door sekswerkers een stem en een platform te geven, ofwel door te starten met het aanpakken van het stigma, zullen andere problemen van sekswerkers ook aan het licht komen, dan wel afnemen.

Missie SWARP

Het Sex Worker Action Research Project, kortom SWARP, wil door middel van Participatief Actie Onderzoek (PAO) voor en door sekswerkers oplossingen zoeken én creëren die werkelijk aansluiten bij de behoeften en levens van sekswerkers.

Rond het thema sekswerk worden elk jaar verschillende onderzoeken uitgevoerd door diverse onderzoeksbureaus. Door de afstand die deze bureaus vaak hebben met de praktijk sluiten conclusies en oplossingen vaak niet aan bij de werkelijkheid. Bovendien blijven onderzoekrapporten te vaak in een la liggen en gebeurt er weinig met de aanbevelingen: ze worden niet gedragen door alle betrokkenen. Wij willen praktijkgericht actie-onderzoek uitvoeren voor en door sekswerkers die wél aansluit bij de realiteit van sekswerkers en samen met (lokale) sekswerkers en andere partijen duurzame oplossingen creëren. Afhankelijk van het onderwerp worden bijvoorbeeld de politie, beleidsmakers, omwonenden en/of gezondheidsmedewerkers meegenomen in het traject.

In de zomer van 2019 zijn wij door 7Senses opgeleid tot actie-onderzoeker. Na onze theoretische training willen wij het belangrijke onderwerp van het destigmatiseren van sekswerk oppakken voor dit eerste actie onderzoek. Door de opzet van SWARP, met sekswerkers in de hoofdrol, laten wij zien dat sekswerkers een belangrijke en nuttige gesprekspartner zijn. Hierdoor draagt dit onderzoek niet op één manier, namelijk door de inhoud, maar op twee manieren, namelijk ook door de samenstelling van de onderzoekers, bij aan de destigmatisering van sekswerk en het empowerment van de doelgroep.

Onderzoeksopzet

Omdat PAO is bedoeld om de hele gemeenschap in beweging te brengen is het vooral geschikt voor lokaal onderzoek. Wij hebben er daarom voor gekozen ons in eerste instantie te richten op één gemeente, namelijk de gemeente Tilburg. Hier in betrekken wij zoveel mogelijk verschillende partijen in gemeenten Zo hebben we dan de ruimte om verschillende oplossingsrichtingen uit te werken en daadwerkelijk tot actie over te gaan.

In oktober 2019 zijn wij het Participatief Actie Onderzoek gestart met het voeren van informele, informatieve gesprekken om samen met de betrokkenen het PAO-onderwerp te preciseren en stigma verder te definiëren. De kracht van een PAO zit hem in het continue aanpassen van het proces aan de lokale omstandigheden.  In de maanden november en december hebben wij in de systeemexploratiefase zo’n twintig stakeholders uitgebreid en soms meerdere keren geïnterviewd. Daarnaast zijn wij bij een aantal bijeenkomsten aanwezig geweest waar verschillende partijen aanwezig waren en waar wij nog meer informatie op konden halen door middel van informele gesprekken, participerende observatie en gewoon aanwezig te zijn. Het doel van systeemexploratie is –zoals de naam al zegt- het exploreren van het systeem waarin de probleemdefinitie is ingebed. Om een gewenste situatie te bereiken, exploreren we samen met de betrokkenen verschillende oplossingsrichtingen die daaraan bijdragen. Hiermee gaan wij van start in januari 2020. Door bijvoorbeeld focusgroepen op te zetten met alle belanghebbenden zoals bijvoorbeeld politie, hulpverleners, gemeente, sekswerkers, ervaringsdeskundigen, klanten, exploitanten en woningstichtingen. Als niet alle perspectieven goed in beeld zijn gebracht, is de kans klein dat een oplossingsrichting voor iedereen passend of aanvaardbaar is. Door middel van verschillende methodieken wordt met elkaar de context van het probleem onderzocht, de huidige en de gewenste situatie, de oplossingsrichtingen en motivatie om iets aan de situatie te veranderen. In een latere fase worden al deze oplossingen van de verschillende focusgroepen bijeengebracht zodat er, wanneer hierop samen wordt gereflecteerd, nieuwe oplossingsrichtingen ontstaan waar diverse betrokkenen aan bijdragen. Dit zijn vaak oplossingsrichtingen waar de individuele betrokkene nooit op had kunnen komen. De oplossingsrichtingen worden doorontwikkeld tot concrete plannen. Zodra een actieplan helemaal is uitgekristalliseerd in termen van concrete activiteiten en bijbehorende rollen en verantwoordelijkheden, zullen wij deze overdragen aan de direct betrokkenen en wordt er overgegaan tot actie. Deze acties zullen wij in de eerste fase monitoren en evalueren.

Project name Destigmatiseren van sekswerk in de gemeente Tilburg
Start date Oktober 2019 – March 2020
Duration Five months
Status Running
Country The Netherlands
Coordinator Mischa en Minke Dijkstra
Number of action researchers 2

Participatief actie onderzoek (PAO) start vanuit een vraag in de samenleving, en wordt onderzocht door stakeholders van het probleem in de lokale context. PAO gaat uit van het creëren van positieve verandering vanuit de gemeenschap zelf. Hierbij wordt het probleem gezamenlijk gedefinieerd en wordt gezamenlijk gekozen voor de methoden van onderzoek.

Problem Definition
Objective
Main Research Question
Sub Questions
Methods
Concepts

Na afronding van dit actieonderzoek zullen we de resultaten hier delen.

Voor een update van dit onderzoek, kijk hier.

Co-created solution

Impact zal in een later stadium worden gemeten.

 

Conducted by:

Minke Dijkstra

Trainee Action Researcher
Please specify image url

READ MORE

Sustainable Development Goals

Sustainable Development Goal 3